Ngôi mộ cổ Linh Đường và bí mật về bà hoàng trong lăng đá

Người chuyên "đánh thức" mộ cổ Cảnh khai quật mộ cổ linh đường Những bóng đen thoắt ẩn, thoắt hiện như những bóng ma trong một đêm mùa đông năm Kỷ Tỵ (1989). Tiếng xà beng, cuốc chim bổ vội vàng vào ngôi mộ cổ, phát ra những âm thanh dữ dội. Chờ ba bóng đen chụm đầu vào nhau, các chiến sỹ an ninh bất thần ập đến, tóm gọn. Việc bắt giữ diễn ra hết sức mau lẹ nên hai tên đang trộm đào mộ ở bên trong không hề hay biết. Chỉ khi nghe tiếng súng nổ chát chúa bên tai, chúng mới vội vàng tẩu thoát... Dưới ánh sáng ban ngày, ngôi mộ cổ ở làng Linh Đường (Tả Thanh Oai, Thanh Trì, Hà Nội) hiện lên sừng sừng giữa đồng không mông quạnh. Dân làng đổ ra xem ngôi mộ vô danh đã “trơ gan cùng tuế nguyệt” ở đây mấy trăm năm nhưng chẳng mấy ai để ý đến. Tiếng nổ của khối bộc phá nặng chừng nửa cân phá tan cửa lăng đá, mọi người nhìn rõ lỗ thủng trên áo quan. Hiện vật trong ngôi mộ cổ Linh Đường Tiến sỹ Nguyễn Mạnh Cường - người trực tiếp khai quật ngôi mộ cổ Linh Đường - dường như vẫn còn nguyên cảm giác khi thấy nắp quan tài bật ra. “Đó là một ngôi mộ đặc biệt mà trong quãng đời theo nghiệp khảo cổ, tôi chưa từng bắt gặp”. Mộ có cấu trúc đặc biệt gồm lăng đá, quách tam hợp và quan tài. Lăng đá được làm theo dạng khối hộp chữ nhật, bên trong có mái che. Lăng đá dài 4,1m, rộng 3,0m, chiều cao từ đỉnh nóc xuống đến chân lăng khoảng 3m. Phần nhiều các mộ xác ướp đã phát hiện không bao giờ xây lăng đá nổi bên trên, nếu có chăng chỉ là gò mộ được đắp bằng đất phủ lên, còn chủ yếu đều nằm chìm dưới đất. Nhìn vào lăng đá nổi, TS Cường đã tự hỏi phải chăng có những yếu tố kỹ thuật mai táng mới ở ngôi mộ cổ này? Nằm trong lăng đá là lớp quách tam hợp, cũng được xây theo khối hộp chữ nhật rất kín. Quách tam hợp này kích thước chỉ nhỉnh hơn áo quan đôi chút nhằm bảo vệ cho áo quan. Quách được tạo từ vôi, cát mật trộn với giấy bản đã ngâm nước và giã nhỏ thành bột tạo thành một chất siêu bền, càng để lâu càng cứng. Quan tài được làm từ gỗ Ngọc Am – một loại gỗ quý hiếm được lấy từ lõi cây thông già. Gỗ rất thơm và chống được mối mọt. Nắp quan tài được mở ra, đập vào mắt những nhà khảo cổ là một xác người được bó khá cầu kỳ. Lần lượt từ trong ra ngoài có 1 tấm chăn đại liệm gồm vỏ chăn gấm và ruột bông trắng tinh, 5 lớp vải đại liệm loại mộc màu trắng ngà, 1 mảnh vải lụa màu vàng che mặt, 2 mũ đội đầu bằng gấm và vải... Tử thi được mặc nhiều lớp váy áo, trong đó có 4 lớp áo gấm đặc biệt như áo gấm trang trí hoa văn đồng tiền, hoa văn kiểu hoa hướng dương. Sau 4 lớp áo này, còn có 3 kiểu áo khác gồm áo may kép, trên ve áo có hai chữ Hán là “Mụ đình”; áo gấm màu vàng có trang trí hình rồng và sóng nước; áo gấm màu vàng óng trang trí hình rồng chầu mặt nguyệt... Ngoài ra, sát thân còn hơn chục lớp áo khác. Tổng cộng có cả thẩy 33 lớp áo cùng 9 lớp váy! Đồ tuỳ táng chôn theo gồm 1 chiếc quạt giấy 14 nan còn nguyên vẹn, 1 túi đựng trầu gồm 37 miếng trầu còn tươi xanh như vừa mới hái, 34 quả cau hơi héo, một chuỗi tràng hạt đeo cổ gồm 105 hạt, trong đó có 104 hạt táo và 1 hạt ngọc... Các số đo nhân học cho phép đoán định người chết nằm trong mộ là một người đàn bà xinh đẹp, cao khoảng 1,50m, dáng người đẫy đà, khuôn mặt cân đối. Bà mất vào tuổi 62 đến 64 vào nửa cuối thế kỷ XVIII – thế kỷ đầy biến động của lịch sử Việt Nam. Người đàn bà đó là ai? Mộ cổ Linh Đường từng là mộ giả của vua Quang Trung? Thường trong các ngôi mộ xác ướp của Việt Nam, người chết luôn mang theo tấm thẻ căn cước được gọi là tấm minh tinh, nói về hành tung và thân phận xã hội của mình. Nhưng tấm minh tinh đã không tìm thấy trong ngôi mộ cổ Linh Đường. Người chết là ai? Câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ ngay cả khi đã khai quật xong ngôi mộ. “Lúc đó, tôi hơi hoang mang, không biết nghiên cứu theo hướng nào để xác định được thân phận của chủ ngôi mộ cổ. Đúng vào thời điểm đó, cách khu khai quật khoảng 500m về phía Bắc còn lại một tấm bia trụ in chữ 4 mặt được khắc vào khoảng cuối thế kỷ XVII. Nội dung đề cập đến một người đàn bà họ Trần là cung phi trong phủ chúa Trịnh đã cúng tiền của đất đai... Một hướng nghiên cứu đã hé mở...” - TS Nguyễn Mạnh Cường nhớ lại. Cùng thời gian đó, có người thuộc dòng họ Trần đã cho các nhà khảo cổ xem cuốn gia phả trong đó có nói tới một người đàn bà quyền thế ở phủ chúa, khi chết được an táng tại Lăng đá xứ thuộc cánh đồng Mô. Một vài người vội tin vào cuốn gia phả đã cho công bố kết quả nghiên cứu. Theo công bố thì chủ nhân của ngôi mộ là bà Dĩnh, người làng Linh Đường được phong là Chiêu Dung công chúa, khi chết có lăng đá để thờ. Công bố này được xem như một giả thiết lịch sử, nhưng sau khi nghiên cứu kỹ cuốn gia phả, các nhà khảo cổ nhận thấy bà Dĩnh là em vợ chúa Trịnh Tạc. Theo quy định tang lễ nghiêm ngặt của chế độ phong kiến thì em vợ chúa khi chết không được mặc áo hoàng bào xuống mộ. Một chi tiết đáng lưu ý nữa là bà Dĩnh được nói trong gia phả sống ở nửa cuối thế kỷ XVII, trong khi đó các hiện vật tuỳ táng trong ngôi mộ đá lại xác nhận dấu vết của thế kỷ XVIII. Từ những tư liệu có cơ sở khoa học đó, các nhà khảo cổ học kết luận: Đức bà Dĩnh trong gia phả họ Trần không phải là chủ nhân của ngôi mộ cổ. Chặng đường đi tìm lai lịch chủ nhân ngôi mộ tưởng như rơi vào ngõ cụt bỗng mở ra một hướng thênh thang khi các nhà khảo cổ tìm thấy trong Viện Thông tin (Uỷ ban Khoa học xã hội Việt Nam) một tài liệu lịch sử có đề cập đến Mỹ Vương, người làng Linh Đường, chủ sự việc kiêu binh sau khi Trịnh Sâm mất. Lần giở hồ sơ nói về cuộc đời Mỹ Vương, được biết ông tên thật là Nguyễn Mỹ, con trai Nguyễn Trọng Viêm. Nguyễn Trọng Viêm lại là anh trai Trịnh Thái Phi. Như vậy ở làng Linh Đường có người con gái họ Nguyễn lấy chúa Trịnh và là bà cô của Nguyễn Mỹ. Các tư liệu lịch sử cho hay người con gái họ Nguyễn đó chính là bà Hoa Dung - Vợ chúa Trịnh Doanh, mẹ của chúa Trịnh Sâm. Sử cũ chép rằng bà Hoa Dung là người đoan trang, chính trực. Việc Đặng Thị Huệ âm mưu đưa con trai mình lên ngôi chúa khiến bà bất bình và tìm lời khuyên giải Trịnh Sâm. Tiếc rằng vị chúa luỵ tình này đang bệnh hiểm nghèo nên không xoay chuyển được tình thế. Sau khi chúa Trịnh mất, loạn kiêu binh đã lật nhào Trịnh Cán lập Trịnh Tông lên ngôi chúa, bà Hoa Dung đã bức tử Đặng Thị Huệ. Nhưng chẳng bao lâu nhà Trịnh sụp đổ, bà bỏ về quê ở ẩn và mất tại đó. Phải chăng lúc này bà hoàng thất cơ nên đám ma đưa tiễn cũng chỉ diễn ra một cách vội vàng, đơn sơ với những gì lúc sống bà lưu giữ? T.S Nguyễn Mạnh Cường dừng lại trước câu hỏi đó một hồi lâu rồi mới “cởi nút”: “ Sau khi khai quật ngôi mộ cổ được một thời gian, chúng tôi đọc được gia phả của dòng họ Nguyễn ở Linh Đường. Thật bất ngờ, cuốn gia phả có nói đến bà Nguyễn Thị Hoa Dung với những thông tin đúng như giả thiết của chúng tôi”. TS Cường tiếp tục làm tôi bất ngờ khi ông cho rằng ngôi mộ cổ Linh Đường liên quan đến vua Quang Trung. Lịch sử để lại một câu chuyện rằng sau khi Quang Trung mất, Quang Toản lên nối ngôi, sai sứ thần sang Trung Quốc báo tang, và làm tờ biểu xin phong vương. Trong tờ biểu có nói: Vâng lời dặn lại của vua cha, sau khi chết không đưa di hài về quê, mà chôn cất ở làng Linh Đường để tỏ lòng mến nhớ cửa khuyết. Vua Thanh khen ngợi, lập tức sai sứ thần sang lễ tế! Quang Toản bèn cho làm ngôi mộ giả ở làng Linh Đường để nhà Thanh gửi lễ sang viếng. Có thể cái chết của bà Hoa Dung xảy ra sớm hơn đôi chút với cái chết của vua Quang Trung nên đã có người lập mưu chọn đúng ngôi mộ của bà nguỵ trang lại như mộ vua để cho sứ đoàn nhà Thanh sang viếng. Người bày ra mưu kế này rất có thể là Ngô Thì Nhậm vì ông là người Tả Thanh Oai, am hiểu vùng đất này hơn ai hết. Dĩ nhiên, đó chỉ là một giả thiết lịch sử, nhưng TS Nguyễn Mạnh Cường – Người nghiên cứu sâu về vua Quang Trung - tin rằng mình đã đúng. Lịch sử luôn cần những giả thiết, và luôn chứa đựng những bất ngờ. Trường hợp về mộ Lê Lợi ở Thanh Hóa là một ví dụ... Phùng Nguyên Kỳ cuối: Bí mật về mộ Lê Lợi và mộ Ngọc Hân công chúa.

Việt Báo (Theo_Tiền Phong

Read More

Bảo tồn làng Việt cổ đá ong ở Hà Tây

Sơn Tây, Hà Tây

Các đại biểu tham dự hội thảo Bảo tồn làng Việt cổ đá ong ở Hà Tây do Cục Di sản văn hoá - Bộ Văn hoá thông tin VN và Cục Tài sản Nhật Bản phối hợp tổ chức ngày 16-8, đều cho rằng cần phải có ngay những biện pháp để bảo vệ những giá trị văn hoá quí hiếm của làng Việt cổ đá ong Đường Lâm.

Các nhà khoa học của VN và Nhật Bản đưa ra các phương án bảo tồn khả thi cho ngôi làng Việt cổ độc đáo này.

Các nhà khoa học cho rằng nên chia làng cổ này thành các khu vực ưu tiên rõ ràng, trong đó thôn Mông Phụ - nơi tập trung phần lớn các ngôi nhà cổ - sẽ được coi là khu vực 1 cần được bảo tồn một cách tuyệt đối.

Tỉnh Hà Tây, thị xã Sơn Tây cần đẩy mạnh công tác xã hội hoá bảo tồn di tích để có thể huy động tối đa các nguồn lực hiện có trong dân trong việc bảo tồn làng cổ. Bộ Văn hoá Thông tin cũng sẽ nhanh chóng hoàn thành các thủ tục còn lại để có thể chính thức xếp hạng di tích văn hoá cấp quốc gia cho làng cổ trong tháng 9-2005.

Theo nhiều tác giả, Đường Lâm trước kia gọi là làng Mía - một làng thuần Việt lối cổ, hiện có 9 thôn còn lưu giữ được gần 800 ngôi nhà xây dựng bằng chất liệu đá ong độc đáo của xứ Đoài.

Là một vùng nhỏ hẹp nhưng Đường Lâm lại trở thành một địa danh nổi tiếng vì tại đây còn lưu giữ nhiều di tích được xếp hạng Quốc gia như đền Phùng Hưng, lăng Ngô Quyền, Chùa Mía, nhà thờ thám hoa Giang văn Minh, đình Mông Phụ, cùng với nhiều truyền thuyết và những sản vật độc đáo.

Hiện nay, cả quần thể di sản cổ trên đang bị biến dạng rất nhanh. Những ngôi nhà độc đáo làm bằng đá ong trộn mật mía đang dần bị thay thế bởi những ngôi nhà hộp, nhà cao tầng.

Một số di tích lịch sử- văn hoá khác do ảnh hưởng của thời gian và cả do sự vô tình của con người đã và đang bị xuống cấp nghiêm trọng. Bên cạnh đó, nhiều giá trị văn hoá phi vật thể riêng có ở miền đất này cũng đang dần bị mai một.

+ Trưng bày hiện vật về cách mạng Tháng Tám

Ngày 16-8, Bảo tàng Cách mạng VN đã trưng bày một số sưu tầm hiện vật về Cách mạng tháng Tám, trong đó có một số hiện vật gốc chưa bao giờ công bố.

Gần 300 bức ảnh, tư liệu, tài liệu, hiện vật trưng bày tại đây được chọn lọc từ các Bảo tàng Hồ Chí Minh, Cách mạng VN, Mỹ thuật VN, Đắk Lắk, Thành phố Hồ Chí Minh, Ban Quản lý di tích Nhà tù Hoả Lò.

Trong số này có những hiện vật từng gắn bó với Hồ Chủ tịch như khẩu súng Môde, võng liền màn, bàn làm việc, máy chữ của Bác Hồ đã sử dụng trong những ngày lãnh đạo tiến hành Cách mạng tháng Tám, bộ quần áo Bác mặc trong ngày Lễ Tuyên ngôn độc lập.

Ngoài ra còn có một số hiện vật gốc quý như: gậy đầu rồng của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, cuốn nhật ký của chiến sỹ cách mạng Trần Thị Nam-người phụ nữ duy nhất đứng trên lễ đài độc lập 2-9-1945, phiên đá đã được dùng để in bài Tiến Quân ca của nhạc sỹ Văn Cao, một số đồ dùng sinh hoạt của các chiến sỹ Cộng sản tại nhà tù Hoả Lò, phù hiệu của lực lượng Công an nhân dân trong những ngày mới thành lập.

+ Những ngày văn hoá VN tại Rumani

Từ ngày 12 đến 16-8, Bộ Văn hoá Thông tin, Đại sứ quán VN tại Rumani đã phối hợp với Bộ Văn hoá và Tín ngưỡng Rumani tổ chức "Những ngày văn hoá Việt Nam" tại thủ đô Bucarét nhân kỷ niệm lần thứ 55 ngày thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước và kỷ niệm 60 năm quốc khánh VN.

Tại lễ khai mạc được tổ chức tại Nhà văn hoá sinh viên ở thủ đô Bucarét ngày 12-8, Thứ trưởng Bộ Văn hoá Thông tin VN Lê Tiến Thọ; Bộ trưởng, Quốc vụ khanh Bộ Văn hoá và Tín ngưỡng Rumani Gioan Ônixây đã đọc diễn văn nêu bật quan hệ truyền thống tốt đẹp giữa hai nước, nhấn mạnh sự kiện tổ chức "Những ngày văn hoá VN" tại Rumani là bước phát triển mới của tình đoàn kết giữa hai dân tộc.

Trước đó, sáng 12-8, Đại sứ VN tại Rumani Lê Mạnh Hùng và đại diện Bộ Văn hoá và Tín ngưỡng Rumani đã khai mạc triển lãm ảnh "Gương mặt Việt Nam", triển lãm trang phục truyền thống VN và Hội chợ thủ công mỹ nghệ.

Trong khuôn khổ "Những ngày văn hoá Việt Nam" tại Bucarét, Rumani còn tổ chức Hội thảo Hồ Chí Minh-danh nhân văn hoá thế giới và tập thơ "Nhật ký trong tù" với sự tham gia đông đảo các nhà học giả, nhà văn, dịch giả của VN và Rumani.

Theo TTXVN

Read More

Kiệt tác 'có một không hai' ở Việt Nam từ đá

Gành Đá Đĩa là những khối đá hình lục giác, hình tròn giống như những cái đĩa xếp chồng lên nhau; đây là kiệt tác thiên nhiên ban tặng có một không hai ở Việt Nam. Cạnh đó là xóm nhà bình yên với nét độc đáo ít ai “để ý”: hàng rào đá, chuồng đá và mộ đá…

Trước khi đến được gành Đá Đĩa (xã An Ninh Đông, huyện Tuy An, Phú Yên) phải vượt qua dốc cao thôn 6, ôm cua cánh chỏ.

Hai bên đường là xóm nhà Gành Đá Đĩa bình yên với những ngôi nhà “tạo dáng” bằng đá.

Đá xếp chồng lên nhau làm hàng rào ngăn cách lối đi, làm móng sân, bật thềm. Có nhiều gia đình “tài sản chung” của họ là…đá!

Ngôi nhà bà Nguyễn Thị Hồng và ông Trần Văn Thanh nhô lên cao cạnh đường ở lưng chừng dốc thôn 6. Hai ngôi nhà này có “tài sản chung” là hàng rào đá.

Trước nhà, đá được xếp chồng cao gần 3m nối dài từ nhà bà Hồng đến nhà ông Thanh làm hàng rào ngăn cách giữa con đường và ngôi nhà, đồng thời hàng rào đá này cũng là móng sân vững chắc.

“Đá vận chuyển từ vùng gò đồi, đi làm về vác theo tảng đá, hôm nào sáng trăng thì nai lưng gánh về chất đống trước sân, sau đó mùa mưa rảnh thì cả 2 nhà vần công xếp ngay hàng thẳng lối” - ông Thanh nói.

Đi sâu vào giữa xóm, có những ngôi nhà “thượng” lên cao dựa lưng vào đồi thì lối dẫn vào nhà hoàn toàn bằng đá. Có người nói vui, “hiếu khách nên trải thảm bằng đá”.

Đá còn được người dân ở đây công phu xây cất chuồng bò. Khác với nhà ở chỉ làm móng, hàng rào thì chuồng bò đá xếp thành vách.

Ông Cao Văn Lanh, một người có chuồng bò “quy mô” bằng đá cho hay: Đá xếp 2 lớp dày gần 0,5m nên mùa nắng bên ngoài nắng hầm hập bên trong vẫn mát lạnh; còn mùa mưa, bên ngoài lạnh cóng, bên trong ấm ám.

Vì vậy bò nuôi mau lớn. Người dân ở đây chuyên nuôi bò vỗ béo, lựa mua con bò ốm giơ xương, nuôi vỗ béo giáp năm bò bung đùi nổi ụ bán kiếm trên 10 triệu đồng/con.

Chuồng bò của gia đình ông Lanh xây cổng bằng đá, máng ăn cho bò cũng bằng đá. Trước chuồng bò, ông lai ra 2 tấm tôn làm bếp nấu.

Ở “ké” không gian mát lạnh nên nơi ấy cũng là nơi hằng ngày bà con xóm làng đến ngồi hàn huyên, bàn tán chuyện đồng áng....

Còn mộ đá ở đây có từ lâu đời, có mộ trên 100 năm. Bà Trần Thị Sang (76 tuổi), cho hay: “Hồi ba tôi còn sống kể, lớp ba tôi hồi mới sinh ra đã thấy mộ đá. Vì vậy “nghiệm ra” thì có những mộ trên 100 năm rồi. Ba tôi khi mất cũng làm mộ đá”.

Đặc biệt mộ đá ở đây xây cất có hình thù giống như cái đĩa.

Cũng theo bà Sang, người dân ở đây sáng ngủ dậy mở mắt nhìn ra biển là thấy gành Đá Đĩa nên đi đâu cũng tự hào là dân Gành Đá Đĩa, còn thôn 6 chẳng qua trên giấy tờ.

Qua hết xóm nhà là đến gành Đá Đĩa, một thắng cảnh hiếm thấy của thiên nhiên ban tặng. Đá ở đây được dựng đứng theo từng cột liền khít nhau.

Các cột đá có tiết diện hình lục giác, hình tròn giống như cái đĩa đựng thức ăn. Do đặc điểm này mới có tên là gành Đá Đĩa.

Theo nghiên cứu lý giải của các nhà khoa học thì Đá Đĩa là loại đá bazan, được hình thành trong quá trình hoạt động của núi lửa vùng cao nguyên Vân Hòa (huyện Sơn Hòa), cách vị trí gành Đá Đĩa hiện nay khoảng 30km theo đường chim bay.

Núi lửa này hoạt động cách nay khoảng gần 200 triệu năm, nham thạch phun từ miệng núi lửa ra sát biển, bất ngờ gặp nước biển lạnh nên lập tức bị đông cứng lại, đồng thời xảy ra hiện tượng ứng lưu, tạo sự rạn nứt toàn bộ khối thạch khổng lồ.

Đá bị nứt theo mạch dọc tạo thành những cột thẳng đứng hoặc xiên ngang, đồng thời lại có những đường nứt ngang cắt các cột đá thành nhiều khúc.

Gành Đá Đĩa có chiều rộng 50m và trải dài hơn 2.000, nửa nổi nửa chìm trong sóng biển, sóng vỗ lên như rửa đĩa làm cho đá một màu đen huyền, có những chỗ in dấu thời gian hằn xuống lốm đốm như tổ ong.

Năm 1998, gành Đá Đĩa được Nhà nước cấp chứng nhận danh thắng cấp quốc gia và bắt đầu được tỉnh Phú Yên đưa vào khai thác du lịch.

Hàng rào đá kiên cố Lối dẫn vào nhà và móng sân nhà bằng đá Đá còn được người dân ở đây công phu xây cất chuồng bò Chuồng bò của gia đình ông Lanh xây cổng bằng đá Trước chuồng bò, ông Thanh lai ra 2 tấm tôn làm bếp nấu. Ở “ké” không gian mát lạnh nên nơi ấy cũng là nơi hằng ngày bà con xóm làng đến ngồi hàn huyên, bàn tán chuyện đồng áng Máng ăn cho bò cũng bằng đá Đặc biệt mộ đá ở đây xây cất có hình thù giống như cái đĩa Mộ đá ở đây có từ lâu đời, có mộ trên 100 năm Gành Đá Đĩa có chiều rộng 50m và trải dài hơn 2.000, nửa nổi nửa chìm trong sóng biển, sóng vỗ lên như rửa đĩa làm cho đá một màu đen huyền.

Trâm Trân

Read More

Chiêm ngưỡng những tượng đá bí ẩn nhất hành tinh

Chiêm ngưỡng những tượng đá bí ẩn nhất hành tinh

Những bức tượng này không chỉ là kiệt tác kiến trúc mà còn được bao bọc bởi huyền thoại.

Tượng mặt người trên tháp ở Bayon, Angkor, Campuchia

Hơn 200 khuôn mặt khổng lồ với biểu cảm dịu dàng và nụ cười bí ẩn đã được tác lên những tháp, đền thờ ở Bayon vào thế kỷ 12. Lạc bước vào khu đền thờ, và bao bọc bởi những cái nhìn từ ái nhưng cũng khó giải thích của những bức tượng này, ai cũng cảm thấy một không khí linh thiêng, uy nghiêm hơn hẳn. 

Tượng đầu Phật trong gốc cây ở chùa Wat Phra Mahathat, Thái Lan

Năm 1374 sau công nguyên, nơi đây là một tu viện Phật giáo tấp nập người qua lại. Tuy nhiên, ngày nay, khu di tích ở cố đô Ayutthaya chỉ còn là tàn tích, là nơi qua lại của các du khách.

Cách đây nhiều thế kỷ, quân xâm lược Miến Điện đã tới đây, chặt đầu tượng Phật và vứt lăn lóc khắp nơi. Một trong số những đầu tượng Phật này nằm gần cây cổ thụ và đã được các rễ cây ôm lấy, tạo nên một trong những kiệt tác tạo hóa thần kỳ, thiêng liêng nhất thế giới. 

Đầu tượng trên núi Nemrut, Thổ Nhĩ Kỳ

Khoảng những năm 60 trước công nguyên, vùng đất Đông Nam Thổ Nhĩ Kỳ này thuộc quyền sỡ hữu của vị vua Antiochus đệ nhất. Ông đã xây dựng nơi này làm lăng mộ trước cho mình sau này và để trang trí, đã cho khởi công làm rất nhiều bức tượng mô phỏng bản thân và các vị thần. 

Tuy nhiên, những gì du khách được thấy ngày nay chỉ là những đầu tượng rải rác khắp nơi trên đồi, khiến nhiều người tin rằng kẻ thù đã tìm tới và chặt hết đầu tượng khỏi các bức tượng. Lăng mộ chính xác của vị vua này vẫn chưa một ai tìm thấy. 

Tượng vua Ramses 2, Nubia, Ai Cập

Bốn bức tượng Ramses 2 là một phần của tổ hợp đền thờ Abu Simel nổi tiếng. Theo các nhà nghiên cứu, những bức tượng này năm xưa được phủ màu sắc tươi sáng. Trải qua hàng nghìn năm gió bụi, những bức tượng vẫn đứng vững nhưng phủ một màu cát vàng nguyên sơ. 

Tượng Moai trên đảo Phục Sinh

Từ năm 1250 tới 1500 sau công nguyên, các bộ tộc người Rapa Nui đã cho xây dựng tại đây rất nhiều tượng đá khổng lồ gọi là Moai. Điều bí ẩn là ở chỗ không ai biết bằng cách nào hay phương tiện nào người xưa có thể di chuyển đá để làm nên những bức tượng nặng tới cả chục tấn, và nặng nhất là 82 tấn như vậy. 

Lạc Sơn Đại Phật, Trung Quốc

Tương truyền, để làm giảm những đợt sóng dữ trên hai con sông chảy qua tỉnh Tứ Xuyên, một vị sư già đã quyết định xây dựng tại đây một bức tượng Phật khổng lồ, tựa vào trong núi. Quả nhiên, sau khi dựng xong, dòng nước nơi đây cũng hiền hòa và gây ra ít tai ương hơn hẳn.

Tổng hợp

Read More

Hình ảnh bên trong ngôi mộ cổ Maya

Theo National Geographic, được phát hiện vào năm 1999 bên trong một kim tự tháp, ngôi mộ này nằm trong số những phế tích còn lại của thành phố cổ Palenque thời Maya, nằm trên các ngọn đồi của bang Chiapas, miền nam Mexico. Căn buồng chôn cất màu sơn đỏ còn nguyên vẹn lộ diện lần đầu tiên sau 1.500, phơi bày lịch sử về một thành phố cổ đại. Nhà khảo cổ Marta Cuevas, đứng đầu dự án Palenque, đứng trước kim tự tháp Temple 20, nơi có ngôi mộ ẩn sâu bên dưới. Có 9 họa tiết trang trí hình người trên các bức tường của ngôi mộ. Những mảnh gốm còn sót lại trên nền nhà. Người ta vẫn chưa rõ bên trong các lọ bát này đựng gì. Ngôi mộ được cho là giữ hài cốt của K'uk' Bahlam I, người đầu tiên sáng lập ra thành cổ Palenque. Một mái nhà hiện đại được dựng lên để bảo vệ ngôi mộ, nằm sâu 5 m bên dưới miệng lỗ ở trên đỉnh tháp. Theo National Geography

Read More

Ngôi nhà đá phủ mái cỏ giành giải Kiến trúc xanh Việt Nam

Công trình ở Đông Triều (Quảng Ninh) do KTS Võ Trọng Nghĩa thiết kế gây ấn tượng với hình ảnh giống ngôi nhà thời nguyên thủy.

 

Hội Kiến trúc sư Việt Nam vừa công bố danh sách 8 công trình đoạt giải Kiến trúc xanh 2013-2014. KTS Võ Trọng Nghĩa có 2 tác phẩm được vinh danh, trong đó có ngôi nhà đá ở Mạo Khê (Đông Triều, Quảng Ninh). Màu xanh nổi bật của mái cỏ và màu tối của tường đá đã tạo nên cảnh quan nổi bật trong khu dân cư mới.

 

 

Ngôi nhà nhìn từ ngoài đường vào. Nhà xây trên mặt bằng 360 m2, có hình xuyến, nằm ở một khu dân cư yên tĩnh trên đường từ Hà Nội về Hạ Long.

 

 

Ngôi nhà nhìn từ phía vườn. Không chỉ có phần mái, ngôi nhà còn được bao bọc và xen kẽ bởi rất nhiều cây xanh. Chủ nhà sẽ cảm nhận được sự thay đổi các mùa khi nhìn ra vườn và thấy mình trở nên gần gũi với thiên nhiên.

 

 

Cảnh quan của ngôi nhà như một dòng chảy bắt đầu từ sân trong và cuốn theo màu xanh của mái lên phía trên. Điều này làm tăng khả năng kết nối giữa bên trong và bên ngoài ngôi nhà.

 

 

Phần mái cỏ uốn lượn mềm mại khiến cho ngôi nhà đá không còn khô cứng.

 

 

Không gian phòng khách - phòng ăn ở tầng 1.

 

 

Phòng ăn với nhiều cửa sổ, cửa lớn nhìn ra vườn.

 

 

 

 

Bao quanh sân trong là các căn phòng với mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau nhờ những khoảng nghỉ, hành lang giao tiếp thông thoáng.

 

 

Cầu thang mộc mạc dẫn lên tầng.

 

 

Ngôi nhà chìm trong mặt đất với những bức tường đá, khách tới chơi ngỡ như đang bước trong một hang động.

 

 

Từ tầng hai của nhà nhìn xuống vườn và phần mái cỏ.

 

 

Khoảng sân vườn giữa nhà hình oval.

 

 

 

 

Những bức tường đá cong nuột được lắp ghép từ những khối đá vuông 10 cm.

 

 

Cảnh ngôi nhà lên đèn vào buổi tối.

 

 

Phối cảnh cả ngôi nhà.

 

 

Phần mái nhà.

 

 

Tầng 1.

 

 

Tầng 2.

 

 

 

 

 

Ban Mai
Ảnh: Hiroyuki O
k

Read More

“Người giàu Việt xây lâu đài chủ yếu là để khoe“

"Người giàu của chúng ta là bóc ngắn cắn dài. Vì ngắn ngủi nên thích thể hiện hơn người khác nhưng lại không ăn nhập với các giá trị văn hóa truyền thống của người Việt. Có điều kiện là họ thích khoe khoang với người khác. Cái phản văn hóa của những người giàu Việt Nam, cái phi lý trong sự phát triển logic của xã hội Việt Nam chính là ở chỗ này" - PGS. TS Trịnh Hòa Bình - Giám đốc Trung tâm Điều tra Dư luận xã hội (Viện Xã hội học) cho biết.

Các đại gia Việt trong thời gian gần đây rất thích xây lâu đài. Dưới góc nhìn của một nhà nghiên cứu văn hóa - xã hội lâu năm, ông có nhận xét gì về xu hướng mới này?

Theo tôi, trước tiên cần phải tìm hiểu xem các đại gia xây lâu đài để làm gì? Để phô trương hay xây để thương thảo, để ký kết hợp đồng hoặc là họ thừa tiền để xây? Có nghĩa động cơ việc xây dựng các dinh cơ đồ sộ còn thuộc vào việc họ muốn gì.

Chúng ta cứ nhìn vào hình thức thuần bề ngoài, rằng hết bác X. rồi đến bác Y. thi nhau xây lâu đài cũng giống như câu chuyện các bác đó mua các xế hộp, xế hộp càng sang thì đẳng cấp càng lớn.

Nhưng nên nhớ rằng trong rất nhiều trường hợp (dù là không phải tất cả) người ta sắm sanh các đồ dùng quá đắt tiền lại phản ánh sự trống rỗng ở bên trong. Có thể người ta đang gặp khó khăn, đang bị đẩy vào cơn nước lửa, bị đe dọa phá sản đến nơi... nên người ta phải làm tất cả các động tác bên ngoài để làm yên lòng cộng đồng, yên lòng các đối tác, cổ đông có đóng góp tiền bạc cho họ.

Song nhìn thuần túy vào việc các đại gia Việt xây lâu đài đồ sộ thì dường như là một sự khẳng định: tôi là nhóm, là giới, là bộ phận có tiền. Mặt khác, họ xây nhà xây cửa không phải là xây ở nơi xa rời quê hương bản quán mà hầu hết đều tìm cách xây dinh cơ ở những vùng đất lập nghiệp để được tiếng rằng: dẫu có thế này thế kia, có phát triển bao nhiêu thì tôi vẫn là người Việt và hy vọng một sự đồng thuận, sự hợp tác, tương tác để cho ra được những vị trí mới. Những động cơ xoay quanh việc xây nhà xây cửa có thể hiểu là như vậy.

Nhưng còn một vấn đề khác mà tôi muốn nói đến là trong bước chuyển chung của xã hội thì dường như mỗi ngày con người ta càng tìm đến sự thỏa mãn ngày cao hơn các phương tiện phục vụ đời sống cá nhân.

Họ suy nghĩ rằng "một đời ta muôn vàn đời nó", tại sao chúng ta không hưởng? Tại sao chúng ta không nhà lầu gác tía? Tại sao chúng ta không có xế hộp ngon lành mà cứ phải khổ sở? Nếu đột ngột rời khỏi thế giới này thì ai hưởng? Điều đó dẫn dắt họ đến việc phải hưởng và có hưởng thì mới tiếp tục lao động, sáng tạo, tương tác, chạy vạy để ra các những giá trị mới hơn, cao hơn.

Tuy nhiên xu hướng này theo tôi không nhiều mà chủ yếu là để khoe mẽ, để chưng diện, để khẳng định thương hiệu của mình. Bởi hình thức cũng tạo lên sự vẫy gọi nhất định với đối tác trong lĩnh vực làm ăn.

PGS. TS Trịnh Hòa Bình - Giám đốc Trung tâm Điều tra Dư luận xã hội (Viện Xã hội học)

Ông vừa nhấn mạnh đến sự khoe mẽ của đại gia, vậy phải chăng đó cũng là một trong những đặc điểm điển hình của đại gia Việt?

Đại gia Việt của chúng ta là bóc ngắn cắn dài. Vì ngắn ngủi nên thích chưng diện hơn người khác nhưng lại không ăn nhập với các giá trị văn hóa truyền thống của người Việt. Có điều kiện là họ thích khoe khoang với người khác và có nhiều tấm gương ở hệ thống chính trị đã cho thấy rằng có những người làm quan, những người trông chờ vào các quyết sách, quyết định chỉ sau 2-3 thời khắc của nhân vật này, nhân vật kia là có thể làm giàu ngay được. Cho nên nó đưa đến những con người gọi là "nhà có điều kiện", để họ sẵn sàng chưng diện, huy động cái này, cái kia để thể hiện mình tân kỳ, tiên tiến, có đủ sức chịu "lực".

Cái phản văn hóa của những người giàu Việt Nam, cái phi lý trong sự phát triển logic của xã hội Việt Nam chính là ở chỗ này.

Nhiều người cho rằng các đại gia Việt thích xây lâu đài đắt tiền, hoành tráng nhưng lại không đẹp, không thể hiện được sự tinh tế và hài hòa của công trình. Ông đánh giá sao về vấn đề này?

Tôi hoàn toàn chia sẻ với quan điểm này. Bởi vì không phải đại gia nào thích khoe mẽ, thích lâu đài hay dinh cơ hoành tráng cũng có học hay đều tinh tế, đều có những tri thức về sự phát triển của chân - thiện - mỹ, cho nên ai mách bảo thế nào thì họ làm như vậy, cốt là phải "khủng". Các đại gia thích nhất là hàng khủng và hàng độc.

Còn những người có tri thức hơn họ sẽ tìm đến những nhà thiết kế, thuê thiết kế. Việc thiết kế một quần thể nhất định sẽ phụ thuộc vào kỹ năng, hiểu biết, tầm nhìn của những kiến trúc sư, làm sao thiết kế cho công trình của ông này, ông kia phải ăn nhập vào không gian xung quanh, để tạo lên cái đẹp, cái thế kỳ vĩ của thế giới tự nhiên và thế giới vật lý. Điều này cũng phụ thuộc vào chiều sâu văn hóa của mỗi người. Tôi liều mạng mà nói thẳng rằng số lớn đại gia của chúng ta chưa đạt được cái tầm như thế.

Đứng dưới góc độ văn hóa, theo ông xu hướng xây lâu đài theo phong cách Châu Âu hay phong cách Pháp của các đại gia hiện nay là tốt hay không tốt?

Không có câu trả lời đơn nhất là tốt hay xấu. Trong trường hợp này là tốt, nhưng trong trường hợp kia lại là xấu. Nhưng nói theo khía cạnh phát triển thì chúng ta chịu ảnh hưởng của văn minh Châu Âu cũng là điều tích cực chứ không phải là dở. Bởi vì Châu Âu trải qua thuở bình minh của loài người, đặc biệt là qua các thời kỳ Phục Hưng, thời kỳ Ánh Sáng và nó nhận thức được chân giá trị của xã hội lầm than - công xã nguyên thủy để tiến lên xã hội dân chủ tư sản. Và thời kỳ Ánh Sáng, Phục Hưng đã đem lại rất nhiều thành tựu đáng kể cho con người.

Nói theo logic của sự phát triển thì Châu Âu và phương Tây người ta logic, khoa học hơn chúng ta vốn bị ảnh hưởng của văn hóa Á Đông. Họ không rền dứ, không mất thì giờ vào những cái râu ria. Nó còn là một nền văn hóa mang tính ứng dụng cao hơn bao giờ hết. Có thể lấy ví dụ như đền đài miếu mạo của chúng ta chỉ phục vụ cho một tập thể, một nhóm lớn rất hư không và cuối cùng chỉ để phục vụ cho một nhóm rất ít người cho nên chúng ta cần phải nhìn vào văn minh phương Tây để điều chỉnh những cái đó thay vì lãng phí nguồn lực và lại khoe khoang.

Tôi nghĩ rằng nếu bây giờ người Việt chúng ta, những người có của ăn của để, những người có tiền mà phát triển theo khuynh hướng đó là còn may cho cộng đồng, may cho xã hội Việt, thay vì họ có tiền mà đổ vào các trò chơi du hí, những thói quen kệch cỡm của đám có chức có quyền mà cảm nặng, cảm một các sâu sắc văn hóa của những kẻ trọc phú.

Xin cảm ơn ông!

Theo Một thế giới

Read More